Womens Health Dergisinde Şubat ayı yazımız: Çok derde deva baharat: Zencefil

B3, B6, C, E vitaminleri, folik asit, kalsiyum, demir, magnezyum, manganez, potasyum, fosfor, selenyum, çinkodan zengin yatıştırıcı, ağrı kesici, iltihap önleyici ilaç gibi bir baharattır. Ayurvedada `evrensel ilaç` olarak geçer. Mutfaklarda lezzet, sağlık için tedavi edici ve uyarıcı özelliği ile ön plandadır. Çinli, Hintli doktorların yüzyıllardır ilaç olarak kullandığı bir baharattır.

Taşıt tutması ve bunun belirtileri olan mide bulantısı, sersemlik hissi, kusma ve soğuk terleme için çözüm getiren bir baharattır, özellikle deniz tutmalarına iyi gelir.

Dolaşımı hızlandıran, vücudu ısıtarak kendi kendine kalori yakımını artırıcı etkisi zencefili detoks programlarının ve zayıflama amaçlı diyet programlarının vazgeçilmezi yapar. El ayak üşümesi olanlarda özellikle kışın kullanılmalıdır.

İçeriğindeki etken yağlar sindirim sistemi için zencefili ön plana çıkarır. Hazımsızlık, gaz, spazm giderici ve emilim sorunlarını önleyicidir. Besinlerin sindirilip, emilmesi ve atımı aşamalarında etkili sistemler için özellikle yemeklerden sonra zencefil çayı tüketilmesi yardımcıdır. Tükürüğü artırıcı etkisiyle yemek sonrası hazma yardımcıdır. Barsak sağlığı için doğal floranın korunması, hücre yaşlanmasının önüne geçilmesi, kabızlığın önlenmesinde etkilidir.

Kan şekeri ve kolesterol seviyelerinin dengelenmesinde de katkısı olan zencefil kökü her mevsim tüketilebilen sebze ve baharattır. LDL kolesterolün oksidasyonunu engelleyicidir, damar tıkanıklığı oluşumu ve ilerlemesini önleyicidir.

Dolaşım dostu olan zencefil, damar sağlığını da koruyarak özellikle kalp sağlığı için de iyileştirici güce sahiptir.

Bağışıklık sisteminin kare ası çinkodan zengin olan zencefil kış aylarına geçişle birlikte çay ve baharat olarak düzenli olarak kullanılmalıdır. Antimikrobiyal ve antiviral maddeler ile ev ilacı gibidir. Vücudu ısıtan bir antiseptik gibi etkili olan zencefil enfeksiyonla savaşta, kramp önleyici, ülser, alerjiler ve astım tedavisinde vazgeçilmezdir. Bu kadar güçlü bir baharatın özellikle over ve kolon kanserinden korunmada da etkili olduğu u gösteren bazı çalışmalar mevcuttur. Taze halinin rendelenip, limon, karanfil ve çubuk tarçınla demlenmesi sabah ve akşam saatleri için idealdir. Yine tavuk, et suyuna çorbalara, sebze yemeklerine da taze zencefil rendeleyerek bağışıklık kalkanı kurabilirsiniz.

İçeriğindeki gingerol sayesinde iltihap oluşumuna yol açan öncü maddeleri durdurduğu gözlenmiştir. Ağrı kesici ve iltihap azaltıcı özellikleri sayesinde eklem ağrıları ve şişlik hissedenler, osteoartirit, römatizma hastaları için ilaç gibidir. Bu etken maddeden ayrı olarak serbest radikal oluşumuna durduran yüksek antioksidan özelliği ile de antiinflamasyondaki etkinliği güçlenmektedir. Fibromiyalgia için de etkili beslenme desteğidir.

Depresif kişilerde sık duygu değişimleri yaşamakta olanlar için de faydalıdır.

DİKKAT:

Herhangi ciddi yan etkisi yoktur. Bazı ilaçların etkileşimini hızlandırabilir. Kan sıvılaştırıcı özelliğinden ötürü pıhtı önleyici ilaçlar kullanırken doktorunuza danışınız. Yine safra kesesi rahatsızlığı olanlar da doktoru önermediği sürece kullanmamalıdır.

Pişirme veya kullanım önerileri:

Zencefili kullanmadan önce meyve soyma bıçağı ile soyup dilimleyebilir, rendeleyebilir ya da ince şeritler halinde kesebilirsiniz. Tadı pişirme şekli ve süresine göre değişmektedir. Toz hali çay olarak demlenmeye uygun değildir, bunu daha çok süte tarçınla birlikte eklemeli, ya da farklı baharatların içine eklenerek yemeklerde daha kolay kullanılabilir hale getirilmeli, yoğurda az miktarda serpilebilir.

Pişirme aşamasında zencefili eklediğin süre de önemlidir. Örneğin başında eklerseniz hafif tatlı hoş bir aroma verirken, pişmeye yakın eklerseniz daha keskin bir tat elde edersiniz.

Zencefilli limonata: Sıcak yarım litre suda 2 parmak kadar soyulmuş, rendelenmiş zencefil, 3 karanfil, 1 çubuk tarçını, 1 elmayı 5 dakika demleyin. Ayrı yarım litre soğuk suda limon dilimleri, 1 limon suyu, taze nane yaprakları karıştırın. Zencefil çayına 1 yemek kaşığı balı karıştırıp ılınınca soğuk karışımla karıştırıp buzdolabında bekletin.

Pilavlarınıza farklı tat katmak için bir dahaki sefere rendelenmiş zencefil, hafifçe kavrulmuş susam ve badem karışımı ekleyebilirsiniz.

Salata sosları için taze zencefil rendesi, sarımsak, portakal suyu ve zeytinyağı karışımı deneyin.

Tavuk suyuna tel şehriye çorba hazırlarken taze zencefil rendeleyin.

Tavuğu köri, taze zencefil rendesi ve bol soğanla soteleyerek pişirin.

Et yemeklerine zencefil, kişniş, kimyon ve çekme karabiber eşliğinde yakışmaktadır.

Brokoli, renkli biberler, mantar, sarımsak, taze zencefil rendesi ile 2 yemek kaşığı zeytinyağında Çin tavasında sebzeler hazırlayın.

ZENCEFİLLİ ARMUT

Armutları ikiye bölüp çekirdekleri çıkarın. Hafif sığ teflon veya silikon kaba dizin.1 su bardağı krema, ¼ sbşeker, ½ tk.vanilya ¼ tk Toz tarçın,Hindistan cevizi rendesi 1 tk.zencefili karıştırıp armutların üstüne dökün. 190 derecede ısınmış fırına tepeleri kızarana dek pişirin. Soğuk yiyin.