Diyabete dair bilmeniz gerekenler

Şeker hastalığı (diyabet), vücudunuzda pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi ya da ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamamasına bağlı olarak gelişen ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Bugün Amerika’da 21 milyon, Türkiye’de 5 milyon, tüm dünyada ortalama 250 milyon diyabetli vardır. Projeksiyonlar bu rakamların 2025’de Amerika’da 50, Türkiye’de 8 ve tüm dünyada 380 milyona yükselebileceğini göstermektedir. Diyabet riski anlaşıldığı üzere artmaktadır çünkü obezite ve yanlış beslenme de yükselen ivme ile artmaktadır.

Diyabet, küresel ölümlerin dördüncü önemli nedenidir. Tüm diyabetli kişilerin %50’si sağlık durumlarının farkında değillerdir, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları şarttır. Bunlardan biri olan 14 Kasım Dünya Diyabet Günü tüm dünyada çeşitli etkinliklerle yürütülmektedir.

Akşam saatlerinde ne bulsam saldırıyorum… Özellikle ikindi saatlerinde tatlıya krizlerim başlıyor… Uzun süre yemek yemezsem elim ayağım titriyor…

Yukarıdaki sözler kan şekerindeki dalgalanmaları anlatıyor. Bu atakları sık sık yaşıyor, ailenizde diyabet vakası bulunuyor, kilo fazlanız var, hareketsiz ve stresli bir yaşam şekline sahipseniz bir doktor kontrolünden geçmenizde fayda vardır. Öte yandan ideal kilonuza inmek ve risk faktörlerini azaltmak adına da en kısa sürede sizin için özel hazırlanmış bir beslenme programı takip etmelisiniz çünkü doğru beslenme tüm bu dengesizliklerin düzene oturmasında en büyük yardımcılardandır.

20. yüzyıl sonunda ve 21. yüzyıl başlarında hızlı artış gösteren Tip 2 Diyabette, hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi) yönetiminin diyabetle savaşta temel hedefler arasındadır. Şeker hastalığının en kritik komplikasyonlarından biri olan hipergliseminin mümkün olan en iyi değerlere taşınmasının, diyabetin en belirgin hasarları olarak karşımıza çıkan göz, sinir sistemi ve böbrek hasarlarını önleyebileceği, kişilerin Tip 1 diyabete geçişlerini engelleyebileceği veya erteleyebileceği bilinmektedir. Yapılan çalışmalar ışığında, birincil hedef kan şekerlerinin referans aralıklarına getirilmesi ve hemoglobin A1C (3 aylık kan şekeri göstergeleri) seviyelerinin %7’nin altında ya da daha da normale yakın olan %6’nın da altında olması istenmektedir.

Diyabet tedavisinde önemli adımlardan biri yaşam değişikliği terapisidir. Bu değişiklik kişilerin hem aç kalmadan kilo vermelerini sağlamakta hem de kan şekeri seviyelerini dengeli takip etmemize yardımcı olmaktadır. Glisemik indeksi düşük yani kan şekerini yavaş yükselten besinleri tercih etmek en temel kuraldır. Öğün saatlerini düzene oturtmak, bol miktarda lifli gıdalar (sebze, meyve, baklagiller) tüketilmek gerekir. Bitki çayları özellikle çubuk tarçın, karanfil eklenmiş elma ve/veya ıhlamur çaylarını özellikle aç karna tüketmek, ara öğünlerde siyah çay veya kahve yerine kullanmak faydalı olacaktır.

Tatlı alternatifi olarak tatlandırıcılarla hazırlanmış sütlü tatlılar ya da light bisküviler tercih edilmelidir. Ancak tatlı eşiğini düşürmek, şeker duyusunu nötralize etmek adına bu besinleri de gerçekten canınız istediği zamanlar dışında tüketmemeye çalışmalısınız. Örneğin dondurulmuş vişne ile zenginleştirilmiş light dondurma, light süt ile hazırlanmış light puding doğru alternatifler olacaktır.

Yasak ya da kötü besin yoktur önemli olan tüketilen miktar, yeme zamanı, şekli ve pişirme yöntemidir. Beyazlaştırılmış ve basit şeker içeren gıdalardan hem diyabetlilerin hem de sağlıklı beslenmesine önem veren tüm yetişkinlerin uzak durmaları gerekir. Bu nedenle saflaştırılmış besinlerden çok, kepekli ekmek, tam tahıl ekmeği, çavdar ekmeği, kepekli pirinç, kepekli makarna, bulgur, kuru fasulye, mercimek, nohut, soya fasulyesi, iç bakla, meyvelerin tam hallerini özellikle pektin içeriği yüksek elma, armut, portakal, şeftali tüketmelisiniz.

DİKKATLİ SEÇİMLER YAPIN, ETİKET OKUMA ALIŞKANLIĞI KAZANIN

Light ürünler diyetetik ve diyabetik olarak ikiye ayrılmaktadır. Diyabetik ürünler içeriğinde şeker veya şeker türevleri olmayan, tatlandırıcılarla tatlandırılan diyabetik bireylere uygun besinlerken, diyetetik ürünler yağ, şeker oranı azaltılmış lif oranı yüksek zayıflama amacı güden bireyler için uygun hazır ürünlerdir.