Besin ilaç etkileşimi

Besinlerin gizli kimyasında kaybolmamak işten değil. Kendi içlerinde taşıdıkları farklı moleküler yapılarıyla ayrı anlamlar kazanan besinlerimiz, her yaş ve fizyolojik duruma göre değişebilen kişisel ihtiyaçlara göre alınmalıdır. Öte yandan, gıdalar, beraber alındıkları besinlerin çeşidine göre farklı sinerjik etkiler gösterebildiği için mümkün olduğunca kişisel özelliklere uygun beslenmek çok önemlidir. Çünkü yararlı olarak sınıflandırılan, faydasından emin olduğumuz gıdalar bazılarımız için uzak durulması gereken gıdalara dönüşebilir yine bazı besinler kimilerinin elinden düşüremeyeceği önemde olabilir. Bunun için beslenme biliminin gerçekleri ışığında küçük bir sınavdan geçmeye ne dersiniz:

1.Aşağıdaki besinlerden hangisi almış olduğunuz ilacın daha fazla emilmesine neden olur?

a) Yer fıstığı
b) Kivi
c) Greyfurt

Doğru yanıt :C Greyfurt (taze, konserve veya suyu) aldığınız ilacın neredeyse üç katı kadar fazla emilmesine neden olabilir. Bilim adamları greyfurttaki hangi etken maddenin buna yol açtığını henüz netleştiremeselerde, kolesterol düşürücü ilaç kullananların greyfurttan başka bir meyve suyu içmeleri veya meyve yemelerini tavsiye etmektedirler. Sadece kolesterol düşürücü ilaçlar değil, pek çok kan basıncı dengeleyen ilaçlar, anksiyete ilaçları, immun sistemi suprese eden ilaçlar da greyfurtla etkileşime girebilir. Lütfen kullandığınız her ilaç doktor kontorlünde olsun ve beslenme planınızı hazırlayan diyetisyeninizi ilaç kokteyliniz konusunda bilgilendiriniz.

2. Demir emilimini hızlandırmak için hangi besin veya içecekleri tüketmeli, hangi besin veya içeceklerden uzak durmalısınız

a) Süt ve Buzlu çay

b) Kahve ve çikolata
c) Portakal suyu ve süt
d) Kırmızı et ve havuç

Doğru yanıt : C Turunçgiller demir emilimini ortalama 3 kat kadar artırabilmektedir. Ancak süt gibi bazı besinler demiri bağlamakta, emilime daha duyarsız hale getirebilmektedir.

3. Astım, romatoid artirit gibi hastalıkların tedavisinde ağrı ve inflamasyonu önlemek adına kişilere doktorları tarafından kortikosteroidler önerilebilmektedir. Bu kişiler aşağıdaki desteklerden hangilerine ihtiyaç duyarlar:

a) A vitamini ve demir
b) Kalsiyum ve D vitamini
c) C vitamini ve magnezyum
d) B vitaminleri

Doğru yanıt : B Kortikosteroidlerin en belirgin yan etkilerinden biri osteoporozla sonlanabilecek kemik yoğunluğu kaybıdır. Bu nedenle uzun süreli kortikosteroid alan kişilere doktorları kalsiyum ve D vitamini preperatları, ihtiyaçları doğrultusunda önerilebilmektedir. Kemik sağlığı için egzersiz yapmayı, yürüyüşü, güneşe çıkmayı ve kalsiyumdan zengin beslenmeyi de ihmal etmemelisiniz.

4. Kan pıhtılaşmalarının önüne geçmek adına doktorunuz ilaç önerdi. Bu nedenle kan sulandırıcı alırken K vitamininden zengin her besini diyetinizden elimine etmelisiniz:
a) Doğru
b) Yanlış

Doğru yanıt B :  Diyetinizden K vitamininden zengin tüm besinleri çıkarmak zorunda değilsiniz ama porsiyon kontrolü yapmalısınız. Roka, tere, pişmiş ıspanak, turp, hardal otu ve maydanoz gibi K vitamininden zengin sebzeleri günde 1 porsiyon kadar tüketmelisiniz. Yine çiğ ıspanak, kıvırcık, brokoli ve brüksel lahanası da 1 kase kadar alınmalıdır.