Yoğurt ama hangisi?

Daha kaliteli ve sağlıklı yaşam için önleyici tıp ve bu doğrultuda beslenme alışkanlıklarımızda yapacağımız değişiklikler çok önemlidir. Bunun yardımcı ayağı olarak da besin sanayinin hayatımızı kolaylaştırıcı gelişmeler göstermesi çok önemlidir. Ülkemizde de son yıllarda sevindirici gelişmeler olmakta, fonksiyonel besinler artış göstermektedir. Bu yeniliklerden en yenisi son zamanlarda kolesterol düşürücü olarak pazarlanan yoğurtlardır .

Dünyada ve Türkiye’de ölüm nedenlerinin başında gelen kalp hastalıklarının önlenmesinde etkili bitkisel sterol ve stanol esterlerinin kolesterol düşürücü etkisi 50 yıldan fazla bir süredir bilinmekteydi ancak yapısal formları nedeniyle fazla miktarlarda besinlere ekleyebilmek mümkün olmadığından kullanılamamaktaydı. Teknolojinin gelişmesiyle sterol ve stanollerin ester formları geliştirildi ve uzun yıllardır da yurt dışında besin sanayinde kullanılmaya başlanmıştı. Ester yapılarından dolayı kolesterol düşürücü etkilerini kaybetmeden yağ içeren besinlere kolaylıkla uygulanabilen bitkisel steroller aslında doğada pek çok sebze, meyve, yağlı tohumlar, tahıllar, baklagillerde küçük miktarlarda bulunmaktadır. Bitkisel stanoller ise yine aynı kaynaklarda ancak daha düşük miktarlarda yer almaktadır. FDA tarafından sağlık faydası onaylanmış ürünler yurt dışında sürülebilir margarinler, salata sosları, atıştırmalık gofretler, yoğurt ve süt ürünleri gibi geniş bir yelpaze iken ülkemizde şimdilik kısıtlı ulaşabileceğimiz çeşittedir ancak hızlı büyüyen fonksiyonel gıdalar pazarı çok yakında raflarda fazla sayıda ürün göreceğimizin sinyalini veriyor.
Bilimsel çalışmalar bitkisel sterol ve stanollerin kolesterol düşürücü etki gösterebilmeleri için her gün 1,3 gram sterol veya 3,4 gram stanol alınması gerektiğini söylemektedir. Bu iddiayı sağlayabilmesi için besinin 1 porsiyonunda en az 0,65 gram sterol ya da 1.7 gram stanol esterlerinin olması gerekmektedir.  Ayrıca besin etiket bilgilerinde günlük önerilen miktarların karşılanması için günün farklı saatlerinde 2 servis tüketilmesi gerektiği de bildirilmelidir.

Stanol ve steroller hakkında 1800’den fazla kişinin katıldığı sayısız çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalarda en az 1 en fazla da 25 grama kadar değişen miktarlar test edilmiştir.  En son çalışmalarda en etkili sonucun günde 2-3 gram alımıyla olduğu tespit edilmiş, daha yüksek alımların daha etkili olduğu yönünde bir sonuca varılmamış öte yandan negatif etkileri de görülmemiştir. Sterol ve stanoller kolesterolün barsaklardan emilimini %50 oranında azaltmakta bu da dolaylı olarak LDL kolesterolü %14 kadar düşürmektedir